Description
Pojęcie ENS - rozumiane jako „to, co jest” - należy do najbardziej fundamentalnych, a zarazem najbardziej problematycznych kategorii filozofii. Jest ono nieusuwalne: nie sposób mówić, myśleć ani zaprzeczać czemukolwiek, nie zakładając uprzednio, że „coś jest”. Jednocześnie ENS opiera się wszelkim próbom ostatecznego zdefiniowania. Każda definicja czyni z niego kolejny byt, tracąc z pola widzenia fakt, że ENS jest warunkiem możliwości bytów, a nie jednym z nich. Ta dwoistość - konieczność i niedookreśloność - czyni ENS pojęciem granicznym. Historia filozofii wielokrotnie próbowała poradzić sobie z tym napięciem. Metafizyka klasyczna traktowała ENS jako punkt wyjścia ontologii, nowożytność przesunęła je w stronę warunków poznania, a filozofia XX wieku uczyniła z niego problem sensu, języka i ujawniania się bycia. Mimo tych przesunięć jedno pozostaje stałe: ENS nie daje się domknąć bez kosztu. Każda próba jego absolutyzacji prowadzi do redukcji - ontologicznej, epistemologicznej lub ideologicznej.